Staatssecretaris: houd versoepeling toelating bestrijdingsmaatregelen tegen

[Guido van der Wedden]

Meer dan 160 waterschapsbestuurders van 21 waterschappen en 11 verschillende politieke partijen hebben vandaag een open brief aangeboden aan staatssecretaris Erkens. In de brief roepen zij hem op zich in Europa uit te spreken tegen het Omnibus-pakket voor vereenvoudiging van regelgeving rondom bestrijdingsmiddelen dat leidt tot versoepeling van de toelating van bestrijdingsmiddelen. Ik heb deze brief ook ondertekend.

 

Mens en milieu worden door het huidige toelatingssysteem voor bestrijdingsmiddelen beschermd doordat stoffen niet alleen vóór toelating worden beoordeeld, maar ook daarna opnieuw worden getoetst op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wanneer een middel schadelijk blijkt voor de gezondheid, wordt het uitgefaseerd. Het Omnibus-pakket verzwakt het toelatingssysteem, terwijl bestrijdingsmiddelen veelvuldig in grond- en oppervlaktewater worden aangetroffen.

 

Waterschappen investeren jaarlijks grote bedragen om vervuilende stoffen uit het watersysteem te verwijderen en de waterkwaliteit, die er slecht aan toe is, te verbeteren. Als waterschapsbestuurder weet ik hoe moeilijk en kostbaar het is om vervuiling door bestrijdingsmiddelen uit het watersysteem te krijgen. Dit vraagt juist om betere bescherming. Daarom is het onbegrijpelijk dat Europa de toelatingsregels voor bestrijdingsmiddelen verder wil versoepelen.

Schadelijke stoffen blijven langer in gebruik

In het nieuwe voorstel dreigen schadelijk bevonden en daarom verboden middelen twee keer zo lang opgebruikt te mogen worden: niet 18, maar 36 maanden. Onder het mom van lastenverlichting worden ook de herbeoordelingen beperkt, terwijl juist na verloop van tijd duidelijk kan worden welke risico's een middel in de praktijk met zich meebrengt. Zo zijn de afgelopen jaren tientallen bestrijdingsmiddelen van de markt gehaald nadat wetenschappelijk was aangetoond dat ze schadelijk zijn voor de gezondheid of het milieu. Zorgvuldige herbeoordeling is dus erg belangrijk.

 

Economische belangen kunnen zwaarder gaan wegen dan gezondheid

Het voorstel verruimt de mogelijkheden om uitzonderingen toe te staan voor schadelijke stoffen. Economische- en productiebelangen kunnen hierdoor een belangrijkere rol gaan spelen in de afweging ten koste van het gezondheidsbelang.

 

Nederland verliest grip op de bescherming van zijn eigen waterkwaliteit

Nederland krijgt minder ruimte om zelf nieuwe wetenschappelijke inzichten, monitoringsgegevens en nationale risico's mee te wegen bij toelatingen en herbeoordelingen van bestrijdingsmiddelen. Lidstaten moeten hun beoordeling van een middel baseren op de Europese dossiers van de werkzame stoffen die in het bestrijdingsmiddel zitten. Die informatie kan verouderd zijn. Bovendien worden besluiten over werkzame stoffen mede bepaald door Europese stemmingen, waardoor de afwegingen van andere lidstaten zwaarder kunnen gaan wegen dan Nederlandse inzichten en omstandigheden. Hierdoor wordt het moeilijker om zorgen over lokaal drinkwater, waterkwaliteit en natuuromstandigheden daadwerkelijk te vertalen naar nationale toelatings- of herbeoordelingsbesluiten.

 

De voorgestelde Europese koers staat haaks op de opgaven waarvoor waterschappen staan. Er moet juist een robuuste en onafhankelijke beoordeling van bestrijdingsmiddelen zijn, gebaseerd op de meest actuele wetenschappelijke inzichten en met voldoende aandacht voor effecten op water, natuur en gezondheid. In een tijd waarin warme en droge zomers steeds vaker voorkomen, neemt de concentratie van vervuilende stoffen in ons water toe doordat er minder schoon water beschikbaar is om die vervuiling te verdunnen. Terwijl  juist dan mensen ook verkoeling zoeken in natuurwater. Ook daarom moeten we extra zorgvuldig omgaan met de kwaliteit van ons water.

 

Schoon water is een basisvoorwaarde voor een gezonde leefomgeving. Er zijn goede oplossingen om snellere beoordeling van biologische middelen te organiseren zónder dat de bescherming van volksgezondheid en natuur hoeft te worden afgebroken. De waterschapsbestuurders vragen staatssecretaris Erkens daarom om zich in Europees verband ferm uit te spreken tegen dit Omnibus pakket en te staan voor het behoud van strenge toelatingseisen en zorgvuldige wetenschappelijke toetsing.