Aquon nog altijd niet marktconform

[Guido van der Wedden]

In 2010 besloten zeven waterschappen een gemeenschappelijk laboratorium op te richten voor monstername en analyse daarvan. In 2011 kwamen er nog twee waterschappen bij. In een rapport van Berenschot destijds werd gesteld dat na de fusie de diensten goedkoper én beter zouden zijn dan die bij de commerciële labs. In juni 2025 is dat nog altijd niet het geval. De AWP vraagt hier in de commissievergadering aandacht voor.

In 2012, twee jaar na de fusie waren de meerkosten ongeveer 10x hoger dan de beloofde besparingen, zie mijn bericht van destijds: fusie waterschapslaboratoria blijkt dure grap. De jaren erna ging het beter. Tijdens een excursie naar het nieuwe kantoor van Aquon in Houten afgelopen maand heb ik gevraagd hoe het prijsniveau van Aquon zich verhoudt tot het prijsniveau van commerciële laboratoria. Dat ligt hoger. De belofte van 15 jaar geleden bij de fusie is nog altijd niet waargemaakt. 

Inmiddels gedragen we ons hier alsof Aquon een gegeven is, maar in het noorden van het land zijn nog steeds waterschappen die hun monsters laten analyseren bij commerciële laboratoria. Getuige de spendanalyse geeft waterschap Rivierenland ruim 5 miljoen euro per jaar uit aan Aquon. Een flinke jaarlijks terugkerende post op de begroting. Belangrijk dus dat we hiervoor marktconforme tarieven betalen. 

In de commissievergadering van juni 2025 lag een zienswijze op de jaarrekening van Aquon voor met daarin de tekst "wordt voortdurend aandacht gevraagd voor mogelijke optimalisaties om kostenstijgingen (deels) op te vangen". Ik vind dat gezien de voorgeschiedenis veel te slap en heb de heemraad gevraagd dit te veranderen in: "Daarbij vragen wij van u om 1) de kosten van uw dienstverlening te benchmarken aan de hand van de kosten van commerciële laboratoria en 2) aan de hand van de uitkomsten van die benchmark te komen met een verbeterplan om uw kosten te laten dalen tot het niveau van commerciële labs en dit in de begroting voor 2027 mee te kunnen nemen".  De heemraad heeft toegezegd het eerste deel van mijn aanvulling in de zienswijze op te nemen. Ik zie dan ook uit naar de uitkomsten van deze benchmark.

[Guido van der Wedden]

Inmiddels zijn we een jaar verder. Er is nog geen reactie op mijn verzoek om te vragen naar een benchmark. Gisteren in de commissie Middelen opnieuw naar gevraagd en verzocht bovengenoemde tekst in de zienswijze van ons waterschap aan Aquon op te nemen. De heemraad wil dat niet doen, maar wilde nog wel een keer navragen of er een benchmark is gedaan. Ik heb teruggekoppeld dat als er geen afdoende reactie komt voor het AB, ik tijdens het AB een ammendement zal indienen.

[Guido van der Wedden]

Vandaag is in het AB mijn amendement op de zienswijze van waterschap Rivierenland op de begroting van Aquon aangenomen om Aquon te vragen de kosten en kwaliteit van hun dienstverlening te benchmarken. De heemraad heeft verder toegezegd dit in de volgende algemeen bestuursvergadering van Aquon te bespreken. Lees het amendement hier..

[Guido van der Wedden]

Zie hier de reactie van Aquon. Uit een benchmark uitgevoerd door waterschap Limburg zou blijken dat de licht hogere kosten opwegen tegen de hogere kwaliteit.